Nhiều doanh nhân dành cả cuộc đời để xây dựng doanh nghiệp với mong muốn mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho gia đình. Thế nhưng, khi doanh nghiệp ngày càng phát triển, các thành viên đôi khi lại ít kết nối với nhau hơn. Tài sản có thể tăng lên, nhưng thời gian dành cho gia đình, sự thấu hiểu và những giá trị chung lại dần thu hẹp. Nếu không được quan tâm đúng lúc, khoảng cách ấy có thể trở thành thách thức lớn đối với sự trường tồn của gia tộc.
Thành Công Trong Kinh Doanh Không Đồng Nghĩa Với Thành Công Trong Gia Đình
Đối với nhiều doanh nhân, phần lớn thời gian được dành cho việc điều hành doanh nghiệp, mở rộng thị trường và tìm kiếm những cơ hội phát triển mới. Những cuộc họp nối tiếp nhau, các chuyến công tác kéo dài cùng áp lực từ việc đưa ra những quyết định quan trọng khiến thời gian dành cho gia đình ngày càng bị thu hẹp. Thành công trong kinh doanh có thể mang lại sự đủ đầy về vật chất, nhưng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự thấu hiểu, gần gũi và gắn kết giữa các thành viên.
Trong khi đó, con cái lớn lên trong những môi trường học tập, văn hóa và trải nghiệm khác nhau. Mỗi người theo đuổi một định hướng riêng, hình thành những quan điểm và kỳ vọng khác biệt về cuộc sống cũng như tương lai của doanh nghiệp. Nếu gia đình thiếu những khoảng thời gian để lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng nhau, khoảng cách giữa các thế hệ sẽ ngày càng lớn, ngay cả khi mọi người vẫn cùng mang một họ và cùng sở hữu chung một doanh nghiệp.
Khoảng Cách Lớn Nhất Không Phải Là Địa Lý
Ngày nay, các thành viên trong một gia đình có thể dễ dàng kết nối với nhau bằng điện thoại, mạng xã hội và nhiều công cụ công nghệ khác. Tuy nhiên, sự hiện diện thường xuyên trên các nền tảng số không đồng nghĩa với việc mọi người thực sự thấu hiểu nhau. Có những gia đình sống trong cùng một ngôi nhà nhưng rất ít khi ngồi lại để cùng trò chuyện về định hướng của doanh nghiệp, mong muốn của từng thành viên hay những giá trị mà gia đình muốn gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau.
Khi thiếu sự trao đổi cởi mở và thường xuyên, những hiểu lầm nhỏ có thể tích tụ theo thời gian rồi dần trở thành khoảng cách hoặc mâu thuẫn lớn. Nhiều xung đột trong doanh nghiệp gia đình thực chất không bắt nguồn từ lợi ích kinh tế, mà đến từ việc các thành viên chưa thực sự lắng nghe, chưa hiểu kỳ vọng của nhau và chưa có cơ hội cùng xây dựng một tầm nhìn chung cho tương lai của gia đình và doanh nghiệp.
Gia Đình Cần Được Quản Trị Giống Như Doanh Nghiệp
Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững đều cần có chiến lược, mục tiêu, quy trình vận hành rõ ràng và các cuộc họp định kỳ để đánh giá kết quả. Thế nhưng, nhiều gia đình lại rất ít khi dành thời gian để cùng nhau trao đổi về những vấn đề quan trọng liên quan đến tương lai của chính mình, từ vai trò của từng thành viên đến định hướng phát triển chung. Khi doanh nghiệp ngày càng lớn và số lượng thành viên ngày càng nhiều, việc quản trị gia đình cũng cần được thực hiện một cách bài bản, minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
Nhiều gia tộc trên thế giới đã xây dựng Hội đồng gia đình, Hiến pháp gia tộc và tổ chức các cuộc họp gia đình định kỳ nhằm tạo ra không gian đối thoại giữa các thế hệ. Đây không chỉ là nơi thảo luận về tài sản, quyền sở hữu hay hoạt động kinh doanh, mà còn là cơ hội để các thành viên chia sẻ quan điểm, thống nhất tầm nhìn và xác định những giá trị chung cần được gìn giữ. Nhờ đó, gia đình có thể củng cố sự gắn kết, hạn chế mâu thuẫn và cùng nhau chuẩn bị tốt hơn cho những giai đoạn phát triển tiếp theo.
Điều Con Cháu Cần Không Chỉ Là Tài Sản
Phần lớn các bậc cha mẹ đều mong muốn để lại cho con cháu một cuộc sống đủ đầy, ổn định và có nhiều cơ hội phát triển hơn. Tuy nhiên, bên cạnh tài sản vật chất, thế hệ kế thừa còn cần được truyền lại những bài học về đạo đức, trách nhiệm, tinh thần doanh nhân, bản lĩnh trước khó khăn và cách gìn giữ những giá trị mà gia đình đã dày công gây dựng. Đây mới là nền tảng quan trọng giúp gia sản không chỉ được tiếp nhận mà còn tiếp tục được phát triển trong tương lai.
Nếu chỉ trao lại quyền sở hữu mà không truyền lại tầm nhìn, kinh nghiệm và các giá trị cốt lõi, thế hệ kế thừa sẽ gặp nhiều khó khăn khi đưa ra những quyết định quan trọng. Ngược lại, khi được đồng hành từ sớm, được lắng nghe, định hướng và từng bước tham gia vào các hoạt động của gia đình cũng như doanh nghiệp, họ sẽ hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc kế thừa, trân trọng thành quả của thế hệ trước và có trách nhiệm hơn với tương lai chung của doanh nghiệp và gia tộc.
Gia Sản Bền Vững Luôn Bắt Đầu Từ Một Gia Đình Gắn Kết
Điều làm nên sức mạnh của một gia tộc không chỉ là quy mô doanh nghiệp hay giá trị tài sản, mà còn là sự đoàn kết giữa các thành viên. Một gia đình có thể vượt qua những giai đoạn khó khăn của thị trường nếu vẫn giữ được niềm tin, sự tôn trọng và khả năng cùng nhau đưa ra các quyết định quan trọng. Chính sự gắn kết ấy mới là nền tảng để mọi tài sản được bảo vệ và phát triển lâu dài.
Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc mở rộng doanh nghiệp hay gia tăng giá trị tài sản, mỗi gia đình doanh nhân cũng cần dành thời gian để vun đắp các mối quan hệ trong chính gia đình mình. Khi các thế hệ cùng chia sẻ một tầm nhìn, cùng gìn giữ những giá trị chung và cùng hướng về tương lai, doanh nghiệp sẽ không chỉ phát triển mạnh hơn mà gia tộc cũng sẽ có cơ hội trường tồn qua nhiều thế hệ.
FBV Group (Family Business Vietnam) là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực Quản lý Gia sản, Family Office và Đào tạo Thế Hệ Kế Thừa tại Việt Nam. Với sứ mệnh Kết nối, Phát triển, Bền vững và tầm nhìn Vươn tầm quốc tế, Giữ gìn giá trị Việt, FBV Group đồng hành cùng các doanh nghiệp gia đình trong hành trình xây dựng, bảo vệ và phát triển gia sản qua nhiều thế hệ.
