Phần lớn các doanh nghiệp lập kế hoạch trong khoảng 3 đến 5 năm. Một số tổ chức lớn có thể xây dựng chiến lược 10 hoặc 20 năm. Nhưng khi quan sát những gia tộc thịnh vượng tồn tại hàng trăm năm trên thế giới, có thể nhận ra một điểm chung rất rõ ràng: Họ luôn suy nghĩ và hành động theo tầm nhìn dài hạn vượt xa một đời người.
Khi Thời Gian Không Còn Được Tính Bằng Một Nhiệm Kỳ
Đối với các gia tộc lớn thì thành công không được đo lường chỉ bằng lợi nhuận của hiện tại, mà bằng khả năng duy trì và phát triển giá trị gia tộc qua nhiều thế hệ. Chính vì vậy, họ thường xây dựng một tầm nhìn dài hạn mà nhiều chuyên gia gọi là “chiến lược 100 năm”. Một tư duy quản trị đặt tương lai của con cháu lên ngang tầm với thành công của thế hệ hiện tại. Phần lớn các quyết định kinh doanh trên thị trường được đưa ra dựa trên áp lực của thời gian ngắn hạn: kết quả quý, lợi nhuận năm, hoặc chu kỳ kinh tế. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp phải liên tục chạy theo những mục tiêu ngắn hạn để duy trì tăng trưởng.
Ngược lại, các gia tộc thành công thường nhìn mọi quyết định trong một khung thời gian dài hơn nhiều. Họ đặt câu hỏi không chỉ cho hiện tại mà còn cho tương lai xa hơn như “Gia đình này sẽ ở đâu sau 30 năm?” “Doanh nghiệp của gia tộc sẽ đóng vai trò gì trong xã hội sau 50 năm?” hay “Những giá trị nào cần được giữ lại cho thế hệ thứ ba hoặc thứ tư?”
Khi tầm nhìn được mở rộng theo cách đó, nhiều quyết định sẽ trở nên khác biệt. Gia tộc sẽ sẵn sàng từ bỏ những lợi ích ngắn hạn nếu điều đó giúp bảo vệ uy tín, tài sản hoặc vị thế lâu dài của gia đình.
Chiến Lược 100 Năm Không Chỉ Là Chiến Lược Tài Chính
Nhiều người cho rằng chiến lược dài hạn chủ yếu liên quan đến đầu tư và quản lý tài sản. Tuy nhiên, đối với các gia tộc thịnh vượng, chiến lược 100 năm có phạm vi rộng hơn rất nhiều. Chiến lược đó bao gồm nhiều yếu tố quan trọng như:
-
Hệ giá trị và văn hóa gia đình
-
Cách các thế hệ tham gia vào doanh nghiệp
-
Hệ thống giáo dục dành cho người thừa kế
-
Cơ chế giải quyết xung đột trong gia đình
-
Cấu trúc quản trị để bảo vệ tài sản
Nói cách khác, chiến lược 100 năm không chỉ là kế hoạch làm giàu. Đó là kế hoạch tổ chức toàn bộ gia tộc như một hệ thống bền vững.
Chuẩn Bị Cho Những Thế Hệ Chưa Xuất Hiện
Một trong những điểm đặc biệt của các gia tộc thành công là họ thường chuẩn bị cho cả những thế hệ mà họ chưa từng gặp. Người sáng lập có thể không biết rõ con cháu của mình sau 50 hoặc 100 năm sẽ như thế nào. Tuy nhiên, họ vẫn xây dựng những nguyên tắc và cấu trúc đủ vững để những thế hệ sau có thể tiếp tục phát triển. Nhiều gia tộc lớn trên thế giới đã thiết lập các công cụ như:
-
Hiến chương gia đình (Family Constitution) để xác định giá trị và nguyên tắc chung
-
Hội đồng gia tộc (Family Council) để điều phối các quyết định quan trọng
-
Quỹ tín thác hoặc Family Office để quản lý và bảo vệ tài sản
Những cấu trúc này giúp gia đình duy trì sự ổn định ngay cả khi quy mô tài sản tăng lên và số lượng thành viên ngày càng nhiều.
Tư Duy Gia Tộc Khác Với Tư Duy Cá Nhân
Một cá nhân có thể xây dựng sự giàu có trong một đời người nhờ năng lực kinh doanh hoặc cơ hội thị trường. Tuy nhiên, để một gia tộc tồn tại và phát triển qua nhiều thế hệ, cần một cách suy nghĩ hoàn toàn khác. Thay vì tập trung vào thành công cá nhân, các gia tộc bền vững thường đặt trọng tâm vào lợi ích dài hạn của cả gia đình. Họ hiểu rằng tài sản lớn không chỉ mang lại cơ hội, mà còn đi kèm với trách nhiệm quản trị. Khi tư duy gia tộc được hình thành, những quyết định quan trọng sẽ không còn xoay quanh một cá nhân duy nhất. Chúng trở thành kết quả của một hệ thống quản trị được thiết kế để bảo vệ lợi ích của nhiều thế hệ.
Khi Gia Đình Bắt Đầu Suy Nghĩ Như Một Định Chế
Sự khác biệt lớn nhất giữa một gia đình giàu có và một gia tộc thịnh vượng nằm ở cách họ nhìn nhận chính mình. Một gia đình có thể tích lũy tài sản trong một thế hệ. Nhưng khi gia đình đó bắt đầu xây dựng chiến lược 100 năm, họ không còn chỉ quản lý tài sản của hiện tại. Họ đang thiết kế một định chế gia tộc. Trong định chế đó, tài sản được tổ chức, quyền lực được phân bổ, giá trị được gìn giữ và thế hệ kế thừa được chuẩn bị từ rất sớm.
Chính tư duy dài hạn này đã giúp nhiều gia tộc trên thế giới tồn tại và phát triển qua hàng trăm năm. Và đó cũng là lý do vì sao chiến lược 100 năm không phải là một khái niệm xa vời, mà là nền tảng để xây dựng sự thịnh vượng bền vững cho nhiều thế hệ.
FBV Group (Family Business Vietnam) là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực Quản lý Gia sản, Family Office và Đào tạo Thế Hệ Kế Thừa tại Việt Nam. Với sứ mệnh Kết nối, Phát triển, Bền vững và tầm nhìn Vươn tầm quốc tế, Giữ gìn giá trị Việt.
